اَللّهُمَّ كُنْ لِوَلِيِّكَ الْحُجَّهِ بْنِ الْحَسَنِ صَلَواتُكَ عَلَيْهِ وَعَلي آبائِهِ في هذِهِ السّاعَهِ وَفي كُلِّ ساعَهٍ وَلِيّاً وَ حافِظاً وَ قائِداً وَناصِراً وَ دَليلاًوَ عَيْناً حَتّي تُسْكِنَهُ أَرْضَكَ طَوْعاً وَ تُمَتِّعَهُ فيها طَويلاً     
 
ويژه نامه
 
يادمان استاد خسروشاهي رحمت الله عليه
 
 
 
 
 
 

 آيت الله اعرافي: آيت الله خسروشاهي با ارتباطات فراحوزه اي بايد الگوي طلاب باشد


دوازدهم اسفند همزمان با سالروز دفن غریبانه مرحوم استاد سیدهادی خسروشاهی آئین نکوداشت از خدمات علمی و تبلیغی آیت الله سید هادی خسروشاهی و رونمایی از نرم افزار مجموعه آثار ایشان و به منظور ارج نهادن به خدمات علمی و نیز تقدیر از زحمات تبلیغی – ترویجی آن مرحوم در ساختمان مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی (نور) برگزار شد.
 
در ابتدای مراسم پس از قرائت قرآن کریم و سرود ملی جمهوری اسلامی، متن پیام مقام معظم رهبری که به مناسبت رحلت استاد سید هادی خسروشاهی صادر گردیده بود، قرائت شد.
 

سخنرانی آیت الله علیرضا اعرافی مدیر حوزه‌های علمیه سراسر کشور بخشی از این مراسم بود، وی ضمن تسلیت به خانواده استاد، به بیان نقش تأثیرگذار ایشان در تبلیغ و ترویج مکتب راستین انقلاب اسلامی در جای جای جهان اسلام، پرداخت و گفت: من البته مایل بودم بیشتر شنونده باشم و آقای بهرامی بحثشان را تکمیل کنند. از آن طرف هم وظیفه بنده بود که برای عرض ادب به این محفل و حضور در این مراسم رونمایی و عرض احترام به مقام ارزشمند حضرت استاد خسروشاهی ولو دقایقی حضور پیدا کنم و عرض ادبی داشته باشم، اگر مجال بیشتری بود امکان داشت با توجه به ویژگی‌ها و خصایص ی که در این استاد بزرگوار و شخصیت فرهیخته هست، مسائل بیشتر و تحلیلی تری طرح شود، مَا لَا یُدْرَکُ کُلُّهُ لَا یُتْرَکُ کُلُّه.

وی با بیان اینکه بنده به قدر وسع و توان و با توجه به ضیق وقت چند نکته در این خصوص عرض می‌کنم، افزود: قبل از آن باید از خدمات ممتد و ذی قیمت این مؤسسه فاخر و فخیم که با فرمان رهبری معظم تأسیس شد، شکل گرفت و رشد و بالندگی داشت تشکر کنیم هم از عنایات مقام معظم رهبری هم از خدمات همه کارکنان و محققان و فن آوران و عزیزانی که در طول این چند دهه در این پایگاه بزرگ علم و اندیشه و نورافشانی دانش دینی تلاش کرده اند، از همه این عزیزان و مسئولان محترم آن، به ویژه برادر عزیز و بزرگوارمان به ویژه حاج آقای بهرامی که شخصیت فرهیخته و آشنا و فاضل و خبیر به مسئله هستند باید تشکر کنیم.

اعرافی تصریح کرد: آنچه از این مرکز و مؤسسه انتشار پیدا کرده و نوری که از اینجا در حوزه و فراتر از حوزه پرتوافکن شده باعث مباهات و افتخار است و همه همراهان این قافله و کسانی که در این حرکت بزرگ علمی و فن آوری و حوزوی و دینی و معنوی مساعدت داشتند، جایگاه ارزشمند دارند، قدردان آنها باید باشیم و بنده هم به سهم خودم بی نهایت از همه عزیزان متشکرم و از جمله کاری که برای حضرت استاد خسروشاهی انجام پذیرفته. سال ۶۱ که من طلبه جوان ۲۲ ساله‌ای بودم، برای مأموریتی در ایتالیا حضور پیدا کردم و شاید حدود یک ماه آنجا بودم، آن زمان مرحوم آقای خسروشاهی سفیر ایران در واتیکان بود و این آغاز ارتباط و دوستی و ارادت بنده خدمت ایشان بود و بعد هم ادامه پیدا کرد، گرچه زیاد نبود ملاقات‌ها و دیدارهای ما اما هیچ وقت قطع نشد و همان زمان ویژگی‌های خوب و جذابی در ایشان دیده می‌شد، و یادم هست که ایشان چند پروژه در ترجمه آثار حضرت امام به زبان ایتالیایی و احیاناً انگلیسی در دست انجام داشتند از جمله تفسیر سوره حمد حضرت امام، یک خانم مترجمی هم آنجا این پروژه را انجام می‌داد، چون مباحث تفسیر سوره حمد امام بسیار مغلق و معقّد و پیچیده بود، با دشواری‌های زیادی مواجه بود، بنده هم گاهی جسته و گریخته کمک می‌دادم به آن مترجم برای اینکه این ترجمه انجام شود.

وی با اشاره به اینکه من در فرصت کوتاهی که هست چند نکته را در مورد مرحوم خسروشاهی عرض می‌کنم و بیان این نکات علاوه بر اینکه ترسیمی از شخصیت ایشان و ابعاد و اضلاعی از شخصیت ایشان را نشان می‌دهد، در عین حال نکاتی قابل توجه و عنایت در فضای علمی و حوزوی است، گفت: مرحوم آقای خسروشاهی شخصیتی بود که در حوزه ریشه داشت اما از حوزه فراتر می‌رفت و ارتباطات فراحوزه ای برای ایشان موضوعیت داشت و از همان جوانی هم به این ارتباطات فرا حوزه‌ای اهتمام داشت و درست هم همین است. ما ضمن اینکه باید اصالت، هویت و ذاتیات خودمان را به عنوان حوزه صیانت کنیم و مهم بشماریم، اما نباید از ارتباط با بیرون، با جامعه، با نهادهای علمی، با جریانات علمی، با جریانات اجتماعی غافل شویم، باید بشناسیم و این شناخت نیاز به رابطه و فعال بودن در صحنه ارتباطات اجتماعی و فراحوزوی است، به این نیاز دارد. در وضع امروز و پس از انقلاب شاید این گشودگی دروازه‌ها و ارتباط با بیرون، خیلی اهمیت بالایی نداشته باشد، زمینه‌ها فراهم است، دنیا تغییر کرده، انقلاب هم شرایط جدیدی به وجود آورده، اما در اصل انزوا و اختناق و فشار حوزه و آن شرایط بسیار سخت و محنت آمیزی که بر حوزه حاکم بود، کسانی بتوانند در درون حوزه، نگاهی به بیرون بیافکنند، بشناسند و رابطه برقرار کنند کم بودند و ایشان این ویژگی را داشت. ارتباط با دانشگاه، با شخصیت‌ها، با جریانات و مراوده و تعامل یک ویژگی‌ای بود که ایشان در آن عصر داشت، امروز شاید زیاد این فضیلتی نباشد. امام که در قله قرار دارند این ویژگی را داشتند در عین اینکه استاد مبرّز و جاافتاده و ممحض در کار حوزه بودند، همه نشانه‌ها حکایت از این است که از جوانی بیرون را می شناخته و با بیرون هم ارتباطات داشته و این شناخت بیرونی مبدأ شکل گیری این شخصیت و بعد هم نهضت بزرگ اسلامی و انقلاب اسلامی شده. این یک ویژگی که در ایشان دیده می‌شد و در آثارشان هم منعکس است.

آیت الله اعرافی تصریح کرد: ویژگی دوم اینکه فراتر از این درجه‌ای که گفته شد، ایشان بین المللی بود، کاملاً دید فراتر از مرزهای ایران و مرزهای موجود و مضبوط بود. کاملاً به بیرون نگاه می‌کرد، جهان را می‌شناخت و اندیشه و نگاه بین المللی داشت، این هم از امتیازات ایشان بود. آن علقه هایی هم که ایشان روی مرحوم سید جمال الدین اسدآبادی داشت به نحوی با همین قصه پیوند دارد، به خاطر اینکه مرحوم سید جمال هم شخصیت جهانی و بین المللی دارد، ایشان رویکرد و نگاهش بین المللی بود. و این قصه و وصف و ویژگی هم در آثار و میراث ایشان متجلی است. سومین اینکه ایشان رویکردش به اسلام و نهضت، یک رویکرد تمدنی بود، رویکرد تمدنی داشت و از نگاه جامع به اسلام غفلت نداشت، آثار ایشان نشان می‌دهد که آن جامعیت، فراگیری، فراساحتی اندیشه و معارف اسلامی و نگاه کلان و تمدنی به اسلام از ویژگی‌های فکری و معرفتی ایشان بود. نکته چهارم در مرحوم خسروشاهی این بود که ایشان اهل قلم بود و به ویژه به زبان فارسی می‌نوشت. باز اینها در عصر ما اینقدر فضیلت بزرگ به شمار نمی‌رود، گرچه امروز هم فضیلت است، اینکه کسی از بیان خوب برخوردار باشد، از قلم متقن و بیان علمی برخوردار باشد، اینکه بتواند به چند زبان بنویسد، اینها همه امتیازات است، لااقل در حوزه کسی بتواند به عربی خوب بنویسد و بخواند و سخن بگوید همه امتیازات است، امروزه هم امتیاز به شمار می‌رود، اما اگر برگردیم به ماقبل انقلاب و دوره پیش از انقلاب و به ویژه آن دوره‌های قبل از ۵۰، باز در دهه ۵۰ این حرکت‌ها بود در حوزه، قبل از آنکه برویم، دهه ۴۰ این ویژگی‌ها خیلی آن وقت خودش را برجسته نشان می‌دهد، که یک کسی علاوه بر آن سه ویژگی قبلی، دارای این ویژگی باشد که از قلم و بیان و بنان خوب برخوردار باشد و به خصوص به فارسی خوب بنویسد، این را کم… آن زمان مرحوم شهید مطهری و مکتب اسلام و آیت الله العظمی مکارم، آیت الله العظمی سبحانی، بعضی از فضلا، بزرگان اهل این معانی بودند، خیلی رواج گسترده ای در حوزه نداشته، بنابراین این ویژگی هم به ویژه در آن عصر در ایشان دیده می شده که جای تقدیر دارد و جای بهره گیری از همین ویژگی‌ها در روزگار ما برای جامعه حوزوی.

رئیس حوزه علمیه بیان کرد: پنجم اینکه ایشان یک رویکرد تاریخی و تحلیل تاریخی خوبی داشت و بخشی از آثار ایشان و بسیاری از گفته‌ها و سخنان ایشان بر می‌گردد به اینکه ایشان به مسائل تاریخی خیلی توجه داشت و به گوشه‌های مختلفی از تاریخ اهتمام داشت و دقت داشت و دقت نظرهای خوبی هم داشت. این رویکرد تاریخی هم در فضای حوزه ما یک مقدار ضعیف بوده، هنوز هم یک مقدار ضعیف است، مثلاً ما تاریخ علم، تاریخ همین علوم اسلامی مان، اینها کمتر مورد توجه است، حتی در مباحث فقهی خیلی اهمیت دارد که این تاریخ را آدم بداند، مرحوم آقای بروجردی روی این خیلی تاکید داشتند که تاریخ مسئله، سابقه مسئله در عامه، در خاصه، در صدر اول، اینها خیلی روی اجتهاد تأثیر می‌گذارد، مرحوم شهید مطهری در همین اصول فلسفه و روش رئالیسم اگر دقت کنید یکی از امتیازات ایشان این است که یک بحث فلسفی را از عمق تاریخش می‌گیرد می‌آید جلو و در این تاریخ نشان می‌دهد تطوّرات بحث چگونه بوده و در جایی ایشان اشاره می‌کنند که اگر کسی این تاریخ نظریات فلسفه را از یونان بگیرد بیاید تا امروز آن وقت می فهمد که در دوره اسلامی، در فلسفه اسلامی، در حکمت مشاء، اشراق، متعالیه، چه برگ‌هایی به این مباحث افزوده شد. این رویکرد تاریخی هم در علوم، هم نگاه کلان تاریخی به حوزه، به جامعه، به بشریت، تاریخ، تطورات، این هم بحث مهمی است که در ایشان این رویکرد در آن روزگار بوده. نکته ششم اینکه مرحوم خسروشاهی اهل تحول و با گرایش قوی و مثبت به تطور نهضت اسلامی بودند و با امام در رابطه قوی بودند و این نگاه ایشان به نهضت و تغییراتی که باید در نظام‌های امروز داده شود، نگاه جدی بود که بعد این نهضت بزرگ به انقلاب شکوهمند اسلامی رسید و ایشان در جریانی که دلداده ی این تطور بزرگ نهضت اسلامی و انقلاب اسلامی است تعریف می‌شوند و باز آثار و نقطه نظرات ایشان نشان دهنده این مسئله است. مرحوم خسروشاهی نوگرا و نواندیش بود اما نوگرایی و نواندیشی ضابطه مند و در چارچوب، و همین رویکرد ایشان در آثارشان و در ویژگی‌های قبلی خود را نشان می‌دهد با پایبندی به اصول و قواعد نوگرایی و نواندیشی داشت. برخی از ویژگی‌های ایشان این بود که من اینجا عرض کردم و فوت و ارتحال ایشان هم در موج‌های اول کرونا بود که رعب و وحشت زیادی هم ایجاد می‌کرد و با غربت و نوعی مظلومیت ایشان از دار دنیا رفتند و قطعاً همین غربت و مظلومیت بر اجر و ارج و جایگاه ایشان در پیشگاه خدا خواهد افزود. در سالگرد این شخصیت فرهیخته و بزرگوار به خانواده محترمشان و به همه دوستان و علاقمندان و شاگردان و ارادتمندان ایشان تسلیت و تعزیت مجدد عرض می‌کنم و از قلمی هم که برای احیای آثار ایشان برداشته شده و تهیه این نرم افزار هم سپاسگزار هستم. به خانواده محترمشان هم عرض کردم که جای این هست که باز درباره ایشان طرح‌های تحقیقاتی اجرا شود و یک بازشناسی و تحلیل بیشتری هم پرداخته شود که انشاءالله محققان و نویسندگان این کار را انجام خواهند داد. انشاءالله این مؤسسه بتواند گام‌های بزرگ‌تر و به روز تر و سهل تر و روان تر بردارد و به جامعه علمی و محققان حوزه و دانشگاه و ایران و جهان خدمات بیشتری ارائه بدهد.

همچنین در پایان این مراسم و با حضور آیت الله اعرافی، حجت الاسلام بهرامی، جت الاسلام والمسلمین نعمانی و سید محمود خسروشاهی فرزند استاد و مدیر مرکز بررسی‌های اسلامی از سومین نسخه از نرم افزار مجموعه آثار حجت الاسلام و المسلمین استاد سید هادی خسروشاهی، رونمایی گردید. این نرم افزار حاوی بیش از ۱۳۰ عنوان از کتب استاد است که با قابلیت‌های کتابخانه دیجیتالی به جامعه علمی و عموم فرهیختگان عرضه شده است.
 
لینک منبع: خبرگزاری مهر
5/5 امتياز (1)
نظرات
نام
نام خانوادگي
نشاني پست الكترونيكي
متن